Fotusa — handleiding

Waar je werk staat

Dit is de vraag die er het meest toe doet, dus hij staat bovenaan: wat ben je kwijt als dit programma ophoudt te bestaan?

Je foto’s blijven waar ze staan. Fotusa kopieert niets naar een eigen opslag en verplaatst niets uit zichzelf. Wat je ziet is je eigen mappenstructuur. Fotusa bewaart geen kopie van je foto’s.

Tags, bijschriften, sterren en datum gaan in de foto zelf. Een locatie ook, zodra je Vastleggen in de foto kiest. Ze reizen mee naar elk ander programma dat metadata leest.

Wat niet in een foto past — namen bij gezichten, albums, wat je van je apparaten ophaalde — staat naast de foto’s, in een verborgen map:

.Fotusa - reservekopie van je werk\jouw werk in fotusa.json

Namen staan per map, bij de foto’s waar ze op staan; albums staan in de hoofdmap van je fotomap. Eén map met foto’s is daarmee op zichzelf genoeg om te weten wie erop staat. Er is geen centrale lijst waar een verwijzing naartoe wijst. Naast jouw werk in fotusa.json staat NIET WEGGOOIEN - hierin staat je werk in Fotusa.txt.

Een naam bij een gezicht gaat pas in de foto zelf als jij daarom vraagt, met Zet deze naam in het fotobestand — zie het volgende hoofdstuk.

Het rekenwerk — miniaturen en zoekgegevens — staat in de hoofdmap van elke fotomap, in een eigen verborgen map:

.Fotusa - rekenwerk (niet aankomen)

Ook je licentie, je instellingen en een dagkopie van je werk (zeven dagen terug, in dagkopieën) staan in de reservekopie-map. Het zoekmodel, de kaarttegels en het logboek staan in de rekenwerk-map. Heb je meer fotomappen, dan staan die in de eerste uit de lijst. Op je pc staat alleen het programma, in %LOCALAPPDATA%\Programs\Fotusa. Kan Fotusa niet schrijven in je fotomap, bijvoorbeeld op een alleen-lezen netwerkmap, dan komt het rekenwerk van die map op je pc, in %LOCALAPPDATA%\Fotusa.

De dagkopieën staan op dezelfde schijf als je foto’s, dus een kapotte schijf neemt ze mee. Kies daarom in menu → Instellingen en onderhoud… → tab Onderhoud → Reservekopie elders een plek op een andere schijf, een stick of een netwerkmap. Bij het afsluiten en bij het wisselen van collectie gaat er dan vanzelf een kopie van je werk heen — niet je foto’s. Met Terugzetten… zet je het werk van de hele collectie terug.

Wat de app aan je bestanden verandert

Wat een bestand verplaatst, kopieert of weggooit vraagt eerst, met het aantal erin. De app gooit uit zichzelf nooit iets weg en verplaatst uit zichzelf nooit iets.

Een tag wegschrijven comprimeert je foto niet opnieuw: alleen de metadata wordt aangepast, het beeld blijft zoals het was.

Aan de slag

• Menu rechtsboven → Fotomappen kiezen (pc)…: vink aan welke mappen meedoen. De boom begint bij je schijven, dus alles is bereikbaar; een netwerkpad voeg je toe met Netwerkmap erbij.
• Meerdere bronmappen kunnen naast elkaar, bijvoorbeeld een schijf plus een externe. Een tweede bronmap wordt toegevoegd, niet vervangen.
• Het inlezen loopt op de achtergrond. Je kunt meteen werken; wat nog niet doorgekeken is komt vanzelf binnen.
• Gezichten zoeken en zoeken op beeld draaien daarna, ook op de achtergrond. Hoever ze zijn zie je in het voortgangsblok rechtsonder.

Ga met de muis ergens op staan voor een korte uitleg. Elke kop links, elke knop in de kopbalk, elke tab rechts en elk filter heeft zo’n tip, net als veel andere knoppen. Ken je de app, zet de tips dan uit met het vinkje Tips in de kopbalk; aanvinken brengt ze terug.

Bij een collectie van honderdduizenden foto’s duurt die eerste ronde uren. Dat gebeurt op de achtergrond en de app blijft ondertussen gewoon bruikbaar — je hoeft er niet naar te kijken. Elke volgende start scant alleen wat er veranderd is.

Je hele collectie opnieuw inlezen doe je met menu → Mappen opnieuw inlezen, de knop ⟳ op de kop Mappen, of Ctrl + R. Eén map doe je met rechtsklik op die map → Deze map opnieuw inlezen. Verdwenen bestanden gaan uit het rekenwerk, nieuwe en gewijzigde worden opnieuw verwerkt.

Snel op weg

Na de eerste start, zodra je mappen gekozen zijn, staat er een klein kaartje Snel op weg. Het wijst in vijf stappen het menu, links, het midden, rechts en het blok rechtsonder aan; dat onderdeel licht dan op.

Het blokkeert niets: sleep het aan het streepje bovenaan opzij en werk gewoon door. Volgende, Terug, Klaar of ✕ — daarna komt het niet vanzelf terug. Opnieuw bekijken: menu → Snel op weg.

Collecties

Je kunt je foto’s in meerdere collecties houden, bijvoorbeeld Privé, Werk, Stamboom, of de foto’s van je vader op een externe schijf. Elke collectie heeft eigen fotomappen, eigen namen en gezichten, eigen albums en eigen zoeken op beeld. Er staat er altijd één open, dus mengen kan niet.

• Linksboven, naast het logo, staat welke collectie open is: Fotusa - Privé ▾. Klik erop voor de lijst: een vinkje bij de open collectie, grijs met (niet aangesloten) als de schijf er niet is. Kies je een andere, dan wisselt de app.
• Onderaan die lijst opent Collecties beheren… het venster van Fotomappen kiezen (pc)…, met een tabblad per collectie. Met + maak je een nieuwe. Per tabblad kies je de Naam, de mappen, en of het de Standaard is.
• Een map hoort bij één collectie. Een map die al bij een andere collectie hoort, staat grijs, met erachter bij welke.
• Eén collectie is de standaard. Daarin staan het zoekmodel en de kaarttegels, voor alle collecties samen. Is die niet aangesloten, dan zijn zoeken op beeld en de kaart er even niet.
• Bij de start opent de collectie die je het laatst open had. Is die er niet, dan de standaard.
• Meer collecties hoort bij een licentie. In de proef werk je in één collectie.

Een collectie naar een andere schijf verhuizen

• Kopieer de hele map van de collectie naar de nieuwe schijf, inclusief de verborgen mappen .Fotusa - rekenwerk (niet aankomen) en .Fotusa - reservekopie van je werk. Zet in de Verkenner Verborgen items aan om ze te zien.
• Sluit de nieuwe schijf aan. Fotusa kijkt zelf en vraagt: “…” gevonden op … — daar openen? Kies Openen. Je namen, sterren, albums en het rekenwerk zijn er meteen; niets wordt opnieuw gerekend en Fotusa verplaatst of kopieert niets.
• Vraagt Fotusa het niet (de kopie staat dieper dan één map onder de schijf)? Kies dan in Fotomappen kiezen rechtsklik op het tabblad → Andere plek kiezen… en wijs de map aan.

Dezelfde foto’s op meer computers

Dezelfde fotomap kan op meer computers in gebruik zijn: een externe schijf die meereist, of een netwerkmap. Je namen en albums staan per map, het rekenwerk één keer. Er wordt niets gesynchroniseerd en er staat nergens een tweede kopie.

• Eén computer tegelijk legt iets vast. Wie de collectie als eerste opent, mag schrijven; de anderen kijken mee. Onderin staat dan op welke computer hij openstaat en sinds wanneer, met de knop Overnemen ernaast.
• Meekijken kan alles wat niet schrijft: bladeren, zoeken, de kaart, de tijdlijn, dubbelen zoeken, een diavoorstelling of een collage. Een naam, ster of bijschrift vastleggen, bewerken, verplaatsen of verwijderen kan niet; de voetregel zegt dan waarom. Het rekenwerk doet de computer die schrijft.
• Zit je vijf minuten stil, dan komt de collectie vrij voor een ander. Je eerste klik daarna pakt hem terug. Loopt er nog rekenwerk, dan blijft hij van jou.
• Wil je bewust plaatsmaken, kies dan in het menu Stoppen met werken in deze collectie. Terug gaat met Weer werken in deze collectie.
• Sluit je de app netjes af, dan is de collectie meteen vrij. Gaat een computer hard uit, dan vervalt het slot na een uur.

Werk je alleen op je eigen schijf, dan merk je hiervan niets: er komt geen slotbestand in je mappen en er staat geen extra regel in het menu.

Het drieluik

Het scherm is opgezet als een klassiek drieluik. De kolombreedtes sleep je aan de scheiding, en de breedte blijft bewaard tussen sessies. Menu → Weergave: Klein, Normaal of Groot maakt alles groter of kleiner — letters, knoppen, panelen.

Links groepeert, rechts toont. Het linkerpaneel gaat over verzamelingen — filters, personen, albums, mappen — en klikken filtert daar de weergave. Het rechterpaneel toont wat je bekijkt. Heb je een foto gekozen, dan gaat het over die ene foto en springt een klik nooit naar een andere weergave: een naam bij een gezicht is er tekst, geen knop, en alle foto’s van die persoon vind je links. Is er geen foto gekozen, dan toont het een overzicht van wat er in beeld staat — een map, een zoekopdracht — en daar filter je wél: op een jaar in de tijdlijn onder Info, op een naam onder Gezichten.

Klik je links een map aan, dan zie je alleen die map, met zijn submappen — en die klappen in de boom open. Klik je dezelfde map nog eens aan, dan verandert er niets. Weer alles zien doe je met Alle foto’s links bovenaan, of met het kruisje achter de zoekbalk (Alles loslaten en opnieuw beginnen). Rechtsklik op een map geeft Alleen deze map, Deze map opnieuw inlezen, Gezichten opnieuw zoeken in deze map, Tonen in Verkenner, Pad kopiëren en Naam kopiëren. Lege mappen staan standaard niet in de boom; de knop op de kop Mappen zet ze erbij.

Onder Alle foto’s scrol je door je hele collectie, per map gegroepeerd, met een balk boven elke groep die het pad en het aantal draagt; de bovenste blijft staan terwijl je scrolt. Op die balk zitten ook knoppen voor een diavoorstelling ▶, een collage ▦ en de hele map in een album ❐.

Kijk je naar één map, dan zegt de balk boven het raster hoeveel foto’s er in die map zitten en hoeveel er in beeld staan. Zolang je niets filtert is Alle foto’s gemarkeerd; filter je wel, dan toont de boom alleen de mappen met treffers, met het aantal erachter.

Achtergrondwerk — inlezen, miniaturen maken, gezichten zoeken, foto’s doorkijken voor zoeken op beeld, kopiëren — staat in één blok rechtsonder, boven de voetregel. Ingeklapt zie je de stap die nu loopt, met een balk en een percentage; met ▲ klap je het uit tot alle stappen van deze sessie, met hoe lang ze duurden. Met ▼ maak je het klein: dan staat onderin alleen een boxje met hoever het traagste werk is; een klik op het boxje haalt het blok terug, en Fotusa onthoudt je keuze.

Dubbelklikken opent de foto in de lightbox, en die vult het middenpaneel — links en rechts blijven in beeld. Boven de foto staan de pijlen, het nummer en de bestandsnaam. Het muiswiel zoomt; ingezoomd verschuif je door te slepen, met de middelste muisknop of met de spatiebalk ingedrukt. Het bijschrift bewerk je rechts, in de tab Info. F11 toont alleen de foto, op het hele scherm: pijltjes bladeren, spatie start een diavoorstelling, Escape gaat terug.

Gezichten en personen

De app vraagt alleen naar mensen die jij zelf een naam gaf: "is dit Anna?" — nooit "wie is dit?" bij een vreemde. Dat verschil bepaalt of het werk te doen is. Een ja-of-nee-vraag over iemand die je kent kost een tik; een bak met duizenden naamloze gezichten kost weken.

Een naam geef je op de foto zelf: open hem, tab Gezichten, en typ in het vak onder het kader. Detectie draait op de achtergrond, maar een gezicht zonder naam blijft zonder naam tot jij er een geeft.

Zo werk je daarna één persoon door:

• Klik links onder Gezichten op een naam. Het midden toont de gezichten van die persoon: eerst wat vaststaat, daarna de voorstellen.
• Onder een voorstel staan ✓ en ✕. In de balk boven de personen doen dezelfde tekens het voor allemaal tegelijk — met een vraag vooraf, want dat zijn er soms honderden.
• voorstellen (12) laat alleen de openstaande voorstellen zien, ? alleen de bevestigde gezichten die weinig op de rest lijken. Met ← Alle miniaturen ben je terug.
• ⟳ zoekt opnieuw naar gezichten van deze persoon en zet alles op volgorde.
• Rechtsklik op een gezicht: naar een andere persoon, als portret instellen, of weghalen.
• Op de balk van een persoon staan een diavoorstelling, een gezichtenfilm — alle gezichten van die persoon op datum, uitgelijnd op de ogen — en een collage.

Bladeren of filteren. Een klik op een naam links is bladeren: het midden gaat naar die persoon en er verdwijnt niets. In de zoekregel verschijnt de naam als blokje dat uit staat; een volgende naam neemt die plek over. Klik op het blokje en het staat aan: dan zie je alleen nog de foto’s en gezichten van die persoon.

Wie staat er in beeld? Kies je geen foto en staat de tab Gezichten open, dan zie je rechts wie er voorkomt in wat je bekijkt — een map, een zoekopdracht, een datum of een cirkel op de kaart — met op hoeveel foto’s. Een klik op een naam daar filtert meteen, binnen wat je bekijkt.

Binnenkring en Buitenkring. De namenlijst links heeft twee delen: de Binnenkring boven, de Buitenkring eronder. De Binnenkring is voor de mensen die je dagelijks ziet; houd hem klein en overzichtelijk. Namen die je wilt bewaren maar niet dagelijks tegenkomt — oude klasgenootjes, een buurman van vroeger — zet je met rechtsklik op de naam → Naar Buitenkring. Terug gaat met Naar Binnenkring. Met meer namen geselecteerd in de zoekbalk geldt het voor allemaal. Alleen de plek in de lijst verandert: foto’s, zoeken en de vragen “is dit …?” blijven. Elke lijst klap je in en uit met een klik op zijn kop.

Is het iemand anders? Vraagt de app “is dit Yui?” en is het iemand anders, typ dan gewoon de goede naam en druk Enter (of kies hem uit de lijst). Dat zijn twee antwoorden tegelijk: het gezicht heet zo, én Fotusa onthoudt ‘nee, dit is niet Yui’ en vraagt het daar niet opnieuw. Typ je Yui zelf, dan is dat gewoon ja. Escape haalt weg wat je typte; de vraag blijft dan staan.

Twee getallen achter een naam, zoals 11 (13): 11 gezichten met een kader — dat toont het raster. Tussen haakjes: op 13 foto’s staat de persoon in totaal, ook zonder gezichtskader (Ook op de foto). Houd de muis erop voor dezelfde uitleg.

Ook op de foto. Iemand die erop staat zonder dat het gezicht te zien is — van achteren, half in beeld — zet je in het blok Ook op de foto. Die doet niet mee aan de herkenning, maar telt wel bij het zoeken op die persoon. Een gezicht dat niet mee moet doen aan de herkenning, zoals een zijaanzicht, verhuist erheen met Niet herkennen — naar Ook op de foto; de naam blijft staan.

Bij een video voeg je de personen toe die erin te zien zijn, met hun portret erbij. Ze tellen mee bij die persoon: klik je links op een naam, dan staat de video in de lijst.

Namen uit Picasa. Gebruikte je Picasa, dan staat in het menu Namen uit Picasa inlezen… (alleen als er Picasa-bestanden in je fotomappen staan). Fotusa leest Picasa’s kaders en namen, maar neemt alleen een kader over dat precies op een gezicht valt dat Fotusa zelf vond — bij twijfel niet. Eerst zeg je per Picasa-naam wie het is: Dezelfde persoon als de naam die Fotusa voorstelt, een Ander persoon, Hernoemen… of Overslaan. Daarna komen de gezichten als vraag "is dit …?"; er wordt niets meteen bevestigd. Je keuzes staan naast je foto’s: lees je later nieuwe mappen in, dan vraagt Fotusa alleen naar namen die er nog niet waren.

Zoeken

Typ in de kopbalk. De app leest je zin en splitst hem in blokjes onder het veld; samen zijn ze je vraag. De blokjes zijn tegelijk de verklaring: zie je map · Kreta staan terwijl je dacht dat je alles doorzocht, dan weet je meteen waarom er zo weinig staat.

Zoeken op beeld werkt op wat er op de foto staat, niet op een lijst met categorieën die iemand moet bijhouden: elk woord werkt, ook een woord dat nooit eerder is ingetypt. Een los woord vindt ook het einde van een langer woord: boot vindt vissersboot.

Wat jij zelf schreef gaat vóór wat het model ziet. Eerst komen foto’s met dat woord in je eigen tags en bijschrift, dan wat ter plekke genomen is als je een plaats typte, dan wat het model herkent, van sterkste naar zwakste gelijkenis. Onder het raster haalt nog 120 met een lagere score de volgende laag erbij. Elke tag die je zet maakt je collectie dus beter doorzoekbaar — en die tag gaat mee in het bestand zelf.

Meer van deze. Rechtsklik op een foto of een selectie → Meer van deze: de app zoekt foto’s die erop lijken, meest gelijkende eerst. Dat wordt een blokje als elk ander, dus het combineert met de rest.

Zoeken op beeld vraagt eenmalig achtergrondwerk over je hele collectie, en een zoekmodel van 2,3 GB: menu → Zoeken op beeld downloaden (2,3 GB)…. Die regel staat er alleen zolang het model er nog niet is. Tot het doorkijken klaar is, werkt zoeken op wat er al doorgekeken is. Het model draait op je eigen machine; er gaat geen foto naar buiten.

Zoeken combineren

Blokjes naast elkaar moeten allebei kloppen. anna ben geeft de foto’s waar ze samen op staan, tempel 2019 de tempels uit dat jaar, anna strand thailand >2015 onscherp precies wat er staat. Elk blokje erbij is een voorwaarde erbij, en dus minder foto’s. Alleen bevestigde namen tellen; een gok van de app nooit.

*Met het woordje of is één van de twee genoeg.* Dat wordt één blokje met de waarden erin:

Of verbindt wat er direct links en rechts van staat, en verder niets. Soorten door elkaar — anna of thailand — typ je niet: sleep het ene blokje op het andere, dan worden ze één blokje met of ertussen. Klik op het woordje of om ze weer uit elkaar te halen.

Iets juist níet willen zien doe je met een rechtsklik op het blokje → Juist uitsluiten. Dan staat er niet · persoon · Anna, en vallen haar foto’s weg. Zo combineer je alles met alles: thailand, 2019, niet · Ben, niet · onscherp.

Klik je links een map, album of persoon aan, dan vervangt die je vorige keuze daar. Wat je typte en de filters blijven staan. Wil je een keuze houden terwijl je verder klikt, zet hem dan vast (zie hieronder).

Een zoekblokje bedienen

Uitsluiten is iets anders dan uitzetten. niet · persoon · Anna haalt de foto’s van Anna wég; persoon · Anna uitgezet laat ze gewoon staan.

Vastgezet blijft staan als je links iets anders aanklikt — te zien aan een gekleurde rand. Zonder dat verdwijnt je vorige map, album of persoon zodra je verder klikt; dat is met opzet de veilige stand.

Achter de rij staat hoeveel foto’s er overblijven van het totaal. Vindt de app niets, dan zegt hij welk blokje dat veroorzaakt en hoeveel je zou krijgen zonder: één klik zet dat blokje uit.

Filters

Links bovenaan staat het vakje Filters. Alles wat je daar aanzet wordt een blokje in de zoekregel — dus ook uit te sluiten — en blijft staan als je in de lijsten eronder een map, album of persoon kiest.

Onscherp zoekt mislukte foto’s om weg te gooien — een lijst om door te kijken; de app gooit zelf nooit iets weg. JPEG, PNG en RAW worden gemeten, video niet. Zit er tóch een goede foto tussen: rechtsklik → Bewaren — niet meer als onscherp tellen.

Onscherp en camera-instellingen samen. Zet onscherp aan en sluit uit wat bewust onscherp is: een lange sluitertijd (sluiter>1/4) is vaak een bewuste bewegingsfoto, een klein f-getal (f<2.8) vaak bewuste bokeh. Rechtsklik op dat blokje → Juist uitsluiten. Telefoons staan altijd wijd open, dus f<2.8 uitsluiten haalt ook je telefoonfoto’s weg.

Een foto zonder die waarde valt buiten een groter-dan- of kleiner-dan-filter. Scans, screenshots en WhatsApp-foto’s dragen vaak geen camera-instellingen — net als een foto zonder datum bij een datumfilter.

Tijdlijn en levenslijn

Zolang er geen foto gekozen is, toont de tab Info rechts een staafgrafiek van wat er in beeld staat: hoeveel foto’s per jaar. Elk blokje telt mee — zo zie je in één blik wanneer de foto’s van een plek, een persoon of een zoekvraag gemaakt zijn.

• Klik op een staaf en het raster toont alleen die periode, terwijl de grafiek een stap inzoomt: jaren, dan maanden, dan dagen.
• Met ‹ 2019 › stap je naar het vorige of volgende jaar met foto’s zonder eerst terug te zoomen. Het spoor bovenaan brengt je terug.
• Wijs een staaf aan voor het precieze aantal. Onder de grafiek staan het totaal en de drukste periode.
• Foto’s zonder echte opnamedatum tellen niet mee — een bestandsdatum verschuift bij kopiëren. De regel onder de grafiek zegt hoeveel het er zijn.

Levenslijn. Kies een persoon en klik op zijn balk op ◷: je ziet de gezichten van die persoon per jaar, één rij per jaar. Hoe zag Anna eruit in 2012, 2016, 2020? Vul je een geboortedatum in (rechtsklik op de naam → Geboortedatum…), dan staat de leeftijd erbij. Een klik op een jaartal toont de foto’s van dat jaar.

Ordenen

• Eén klik kiest, dubbelklik opent. Ctrl erbij voegt toe, Shift kiest een reeks.
• Sorteren staat linksonder: op datum of op naam, nog een klik keert de volgorde om.
• Onder het raster kies je wat het muiswiel doet, Bladeren of Zoomen — met Ctrl erbij doet het wiel het andere. De schuif rechtsonder verandert de maat van de miniaturen.
• Rechtsklik op je selectie: In album…, Hernoemen…, Meer van deze en Naar de prullenbak (Delete). Bij één foto staan er ook Tonen in Verkenner, Openen met… en Afbeelding kopiëren. De Delete-toets gooit ook weg, na een vraag.
• Tags en datums zet je in de tab Info, draaien en Opslaan als… in de tab Bewerken — ook voor een selectie.
• Openen met… geeft de foto door aan een ander programma. Kom je terug in Fotusa, dan toont het raster de nieuwe versie.
• Een collage of diavoorstelling start je vanaf de balk boven een map, een album of een persoon.

Slepen naar een map verplaatst, Ctrl erbij kopieert — zoals in Verkenner. De app vraagt eerst of het goed is, met het aantal erin. Het bestand verhuist dan echt; de app verplaatst nooit uit zichzelf.

• Alleen binnen je bronmappen. Erbuiten niet — daar zou de foto uit je collectie verdwijnen.
• Staat er al een bestand met die naam, dan krijgt de nieuwkomer een nummer achter zijn naam. Er wordt nooit iets overschreven.
• Tags, bijschrift, ster, gezichtsnamen en albums reizen mee. Een kopie krijgt alles behalve het album en het portret — een album is een verzameling die je zelf hebt samengesteld.

Albums zijn virtueel: een vrije selectie los van de mapstructuur. Een foto kan in geen, één of meer albums staan, en de bestanden blijven waar ze staan. Een album verwijderen verwijdert dus geen foto’s. Sorteren kan op datum of op naam. Favorieten zijn een ster per foto, en die gaat als XMP-rating het bestand in.

Tags zijn vrij. In de tab Info staan ze in een veld met komma’s ertussen, naast het Bijschrift; het veld vult aan terwijl je typt. Kies je meer foto’s, dan voegt het veld toe: Bij … foto’s zetten… zet elke tag bij elke foto.

De datum komt uit EXIF. Ontbreekt die, dan wordt de bestandsdatum gebruikt en staat er (uit het bestand) achter Genomen; die datum gaat pas naar het bestand als jij hem aanpast. Corrigeren doe je in de tab Info, met het potlood bij Genomen. Bij twee of meer foto’s — scans, een verkeerd gezette cameraklok — kies je daar De reeks hierheen schuiven of Op deze datum zetten. Schuiven kan alleen vanuit een echte opnamedatum — zonder opnamedatum is er geen klok om vanuit te schuiven, dus geef zo’n foto eerst een datum met Op deze datum zetten. Fotusa zet nooit uit zichzelf een datum.

Hernoemen en opslaan als

Rechtsklik op een foto of een selectie → Hernoemen…. Links staat de Volgorde: blokjes met een miniatuur die je op hun plek sleept, of in één keer zet met Op datum of Op naam. Het scherm begint op opnamedatum.

Rechts bouw je de nieuwe naam uit een masker. In Naam staat [N] voor de oude naam; de knoppen zetten er [C] voor een teller, [YMD] voor de datum of [hms] voor de tijd achter. Extensie houdt met [E] de oude. Verder kies je waar de Teller begint, met welke stap en met hoeveel cijfers, wat er Zoeken en Vervangen door moet, en of de letters klein, groot of ongewijzigd blijven.

• Onderaan staat per bestand de oude en de nieuwe naam, en die lijst loopt mee terwijl je typt. Een datum wordt 2014-10-19, een tijd 14.22.05.
• Een naam die niet kan — leeg, met een teken dat Windows niet toestaat, al bestaand of twee keer in de lijst — staat rood, en dan gaat de knop niet. Enter hernoemt, net als de knop.
• Houdt een ander programma een bestand open, dan zegt het scherm dat: … is in gebruik door een ander programma, zoals een videospeler. Sluit dat en probeer het opnieuw.
• Heeft een foto geen opnamedatum uit de camera, dan zegt de lijst dat de datum van het bestand wordt gebruikt. Een RAW met dezelfde naam in dezelfde map gaat mee met zijn JPEG.
• Je gezichten, namen en albums verhuizen mee. Lukt één bestand niet, dan gaat alles terug naar de oude namen.
• Direct daarna staat in hetzelfde rechtsklikmenu Hernoemen ongedaan maken. Later terugzetten kan ook, via menu → Geschiedenis en terugzetten.

Opslaan als… in de tab Bewerken maakt kopieën van je selectie in een andere vorm: JPG, PNG, GIF of ICO, met een Langste zijde en een Kwaliteit. Waar ze heen gaan wijs je links in de boom aan, of je maakt er een map voor met Nieuwe map maken. Het venster laat vooraf zien wat de eerste foto wordt, in pixels en in bytes.

Reeksen uitzoeken

Een reeks is een serie opnames vlak na elkaar: minstens twee foto’s, hooguit twee seconden uit elkaar, met dezelfde naamvorm en een ander nummer — ook als ze over mappen verspreid staan. Zijn ze al doorgekeken voor zoeken op beeld, dan moeten ze ook sterk op elkaar lijken. RAW-bestanden vormen een eigen reeks en komen nooit in één reeks met een JPEG. Video’s en foto’s zonder opnamedatum uit de camera doen niet mee.

Klik links onder Filters op Reeksen, of typ reeks in het zoekveld. Onder het raster verschijnt dan Reeksen uitzoeken: dat neemt de reeksen die nu in beeld staan, één voor één.

• Bovenaan staat welke reeks het is, in welke map, en hoeveel foto’s.
• Groot in beeld staat de foto waar je muis boven hangt; daaronder de hele reeks als strook, met scherpst onder de scherpste.
• Klik een foto aan om hem aan te vinken. Er staat vooraf niets aangevinkt.
• Vorige en Volgende gaan naar een andere reeks; wat je aanvinkte geldt alleen voor de reeks in beeld.
• Met de knop onderaan gaat wat je aanvinkte naar de prullenbak, na een vraag. Blijft er van een reeks één foto over, dan verdwijnt hij uit de lijst.

Ophalen van camera en SD-kaart

Menu → Foto’s ophalen (camera)…. Fotusa zoekt naar aangesloten telefoons, camera’s en geheugenkaarten, en kijkt zolang het venster openstaat vanzelf of er een bij komt. Vindt hij niets, sluit het apparaat dan aan en klik Opnieuw zoeken. Staan er meer, dan zegt het venster: Klik op de camera, telefoon of geheugenkaart waar je de foto’s vandaan wilt halen.

Links kies je de map waar ze terechtkomen — jij wijst hem aan, of maakt er een met Nieuwe map; Fotusa maakt nooit uit zichzelf een map. Rechts staat wat er op het apparaat staat, als Namen of als Miniaturen.

• Telefoons doen mee, en verwisselbare schijven of netwerkschijven met een map DCIM, Pictures of Foto’s erop — zoals een geheugenkaart, een kaartlezer of een camera.
• Er wordt niets naar het apparaat geschreven — er wordt gekopieerd, niet verplaatst.
• Fotusa onthoudt per apparaat wat je al ophaalde, per bestand. Die foto’s staan de volgende keer grijs en uitgevinkt, met eronder hoeveel het er zijn. Ze verdwijnen niet uit de lijst, zodat je ze bewust nog eens kunt halen; bij het openen staat alleen het nieuwe aangevinkt.
• Alles vinkt ook aan wat je eerder ophaalde. Staat hetzelfde bestand — zelfde naam, zelfde grootte — al in de doelmap, dan blijft het grijs en gaat het niet nog eens mee.
• Die herinnering blijft kloppen als je de foto daarna in Fotusa hernoemt of verplaatst.
• Waar was je gebleven? Het lege van-vak toont gedempt binnen t/m …: tot die dag heb je de foto’s van dit toestel al binnen. Er verdwijnt niets uit beeld; een klik maakt het de grens, Hele apparaat zet hem weer open. Tot kan nooit vóór van liggen.
• Na het kopiëren blijft het venster open, en wat binnenkwam staat meteen grijs.

Wat je al ophaalde staat naast je foto’s, in dezelfde reservekopie-map als je namen. Het overleeft dus een herinstallatie.

Sluit je een schijf aan die Fotusa niet kent, dan vraagt hij wat het is; tot je antwoordt doet hij er niets mee. Menu → Schijven… toont de schijven die Fotusa kent. Per schijf kies je Collectie of Importbron, geef je hem een naam, of laat je hem Vergeten.

Fotusa als fotoviewer

Fotusa kan je fotoviewer zijn. Klik in de Verkenner met de rechtermuisknop op een foto en kies Openen met → Fotusa. Wil je dat elke foto zo opent, kies Fotusa dan in Windows bij Instellingen → Apps → Standaard-apps.

De foto staat meteen groot, met de opnamedatum achter de naam, en bovenin staan de andere foto’s van dezelfde map — ook op een USB-stick of in Downloads. Fotusa laadt daarvoor je collectie niet en verandert niets aan je foto’s, tenzij je zelf bewerkt en opslaat.

• ← → of het wiel boven de foto: vorige of volgende. Home en End: eerste en laatste. Klik op een miniatuur om die foto te zien.
• Esc of het kruisje sluit de viewer. De volgende keer opent hij even groot en op dezelfde plek.
• Openen in Fotusa (rechtsonder) opent de foto in de volledige app, om hem te bewerken of er namen bij te zetten. Draait Fotusa al, dan komt dat venster naar voren met de foto open. Hoort de foto bij een andere collectie van je, dan start Fotusa alleen deze keer op die collectie. Staat de foto in geen enkele collectie, dan kan het niet; de tip bij de knop zegt waarom.
• Bewerken van een foto buiten je collectie: onderin staan Links, Rechts, Automatisch verbeteren en een vak voor het bijschrift. ↶ Ongedaan en ↷ Opnieuw (ook Ctrl+Z en Ctrl+Y). Er verandert niets tot je op Opslaan drukt (het origineel gaat naar de prullenbak van Windows) of op Opslaan als… (een nieuwe JPEG in Beste kwaliteit, Normaal of Kleiner bestand; het origineel blijft). Blader je weg met iets dat nog niet is opgeslagen, dan vraagt de viewer het eerst. Fotusa zet niets naast de foto.
• Hoort de foto bij je collectie, dan bewerk je hem in Fotusa (Openen in Fotusa) — zo blijven de miniatuur en de gezichten kloppen.

Dubbele foto’s

Menu → Dubbele foto’s zoeken…. Eerst vraagt een venster waarin gezocht wordt: foto’s, video’s of allebei, en desgewenst binnen een grens op grootte of opnamedatum. De app vergelijkt de inhoud, niet de naam, en vergelijkt altijd ook het beeld.

De voortgang staat rechtsonder; je kunt ondertussen gewoon werken.

• Elke byte gelijk — hetzelfde bestand, hoe het ook heet.
• Elke pixel gelijk — een ander bestand met precies hetzelfde beeld; alleen naam, datum of de gegevens in het bestand verschillen.
• Zelfde beeld, kleiner of opnieuw opgeslagen — bijvoorbeeld een kopie die via WhatsApp terugkwam. De app stelt alleen het kleinste exemplaar voor; het origineel blijft.
• Lijkt op elkaar — een serie, kort na elkaar genomen, vaak met een volgnummer in de naam. Dat zijn geen dubbelen, dus hier vinkt de app niets aan.

De exemplaren staan naast elkaar in kolommen, met map, bestandsnaam, grootte en datum naast de miniatuur, en per bestand een vinkje en Deze naar de prullenbak. Eén klik op een miniatuur toont dat exemplaar rechts in het paneel; een dubbelklik opent hem. Rechtsklik op het exemplaar dat weg mag → Alle dubbelen in … aankruisen. Bovenaan staat dan onder Weg uit de map waaruit de dubbelen verdwijnen, en onder Blijft staan in de map waar het andere exemplaar blijft. Daar kies je één andere map, of Alle bestanden voor elke map. Shift pakt een reeks in dezelfde kolom. Aangevinkte naar de prullenbak gooit weg wat aangevinkt staat — de app gooit zelf nooit iets weg. Elke verwijdering gaat naar de prullenbak; Niet meer vragen deze sessie schrapt de vraag vooraf.

Onder de kop van elke groep staan Alles aanvinken en Niets aanvinken; ze raken alleen die groep. Bij gewone dubbelen vinkt Alles aanvinken van elk paar één kant aan: het exemplaar in de map die je aankruiste; zonder map het exemplaar in de map waar je zelf al het meest aanvinkte; anders bij opnieuw opgeslagen het kleinste. Valt er niets te kiezen, dan zegt de app dat je eerst één exemplaar aanvinkt of een map aankruist. Bij lijkt op elkaar vinkt hij elke foto aan behalve de beste van elke serie — de scherpste, of zonder scherptemeting de grootste; die staat met een ★.

De kaders én de namen bij gezichten gaan vanzelf mee. Gooi je een exemplaar van dezelfde foto weg, dan gaan zijn benoemde kaders eerst over naar het exemplaar dat blijft — het is hetzelfde beeld, dus het kader past precies. Dat geldt ook voor een naam die alleen op het exemplaar staat dat weggaat. Daar hoef je niets voor te doen. Bij lijkt op elkaar gaat er niets over: dat is een ander beeld.

Tags en bijschrift gaan niet vanzelf mee. Ze staan als labels onder de miniatuur van elk exemplaar; wat niet op elk exemplaar staat, is rood. Sleep een rood label naar het exemplaar dat blijft, of klik erop, en het komt daar ook in het bestand: een tag erbij, een bijschrift áchter het bijschrift dat er al stond.

Tot 64 MB is elke byte vergeleken. Daarboven worden grootte, begin en eind vergeleken; die dubbelen staan in een eigen blok, want dat is een sterk vermoeden en geen feit.

Elke rij zegt waarom hij er staat.

Overzicht en onderhoud

Menu → Instellingen en onderhoud…. Het scherm heeft drie tabs: Overzicht, Instellingen (wat Fotusa op deze pc vanzelf uitrekent, zie Lichte stand) en Onderhoud. Het opent op Overzicht.

Overzicht telt binnen wat er nu in het midden staat; zonder filter is dat de hele collectie. Per groep: foto’s, waarvan RAW en video’s · met en zonder gezichten, met een naam en met een gezicht zonder naam · met en zonder opnamedatum, met en zonder locatie · scherp en onscherp.

• Klik op een getal en je ziet precies die bestanden: het scherm gaat dicht en er komt een zoekblokje bij. Een nul is geen knop.
• Kijkt de app de gezichten of de scherpte nog door, dan staat er nog bezig met hoe ver hij is, in plaats van een getal dat later nog verandert.
• Dubbele foto’s hebben geen getal: dat zoeken leest je bestanden zelf en duurt even. De knop opent Dubbele foto’s zoeken….
• Ruimte op schijf zegt per schijf hoeveel er vrij is en wat Fotusa er naast je foto’s bewaart: miniaturen, gezichten, zoeken op beeld, modellen, kaarttegels, tijdelijke bestanden, reservekopieën van je werk en overig rekenwerk. Je foto’s zelf tellen niet mee.

Onderhoud laat zien wat er aan werk staat — namen, personen, mappen met namen en gekozen portretfoto’s — en wat er op te ruimen valt.

• Controleren zoekt namen en gezichten bij foto’s die Fotusa niet meer op hun plek vindt, en toont het per map met de reden: map bestaat niet meer, map staat er, deze bestanden niet, of een map die Fotusa altijd overslaat. Hij gooit niets weg.
• Namen meenemen… staat er alleen als dezelfde foto elders in de collectie staat — hetzelfde bestand, niet alleen dezelfde naam. De namen gaan naar die foto. Gezichten weghalen… haalt de gezichten van zo’n map weg, na een vraag met de namen die vervallen.
• Kaders van een vervangen foto (kaart Gezichten opruimen): de kaders en namen van een foto waarvoor een ander bestand onder dezelfde naam kwam. Ze komen vanzelf terug als het oorspronkelijke bestand er weer staat; Oude kaders weggooien ruimt ze op.
• Namen zonder gezichten (kaart Gezichten opruimen) noemt de namen die op geen gezicht meer staan. Verwijderen… haalt ze na een vraag overal weg.
• Ruimte vrijmaken ruimt alleen rekenwerk op, zoals Rekenwerk van oude collecties (mag weg). Je foto’s en je namen blijven.
• Reservekopie elders: Plek kiezen…, Nu een kopie maken, Terugzetten… en Reservekopie uitzetten. Zie Waar je werk staat.

Fotusa-prullenbak. In elke fotomap staat een .Fotusa - prullenbak. Daar komt wat Windows niet in zijn eigen prullenbak kan leggen — op een netwerkschijf of een stick — en het origineel van een foto die je na bewerken overschreef. De onderste kaart telt per fotomap wat erin ligt: hoeveel, hoe groot en sinds wanneer. Bij Bewaar wat Fotusa weghaalt kies je hoe lang: 7, 14, 30, 60 of 90 dagen (standaard 30), per collectie; eronder staat wat dat ongeveer kost en hoeveel er vrij is op de schijf. Terugzetten… opent Geschiedenis en terugzetten, waar je terugzet wat Fotusa weghaalde. Fotusa-prullenbak leegmaken… gooit het definitief weg, na een vraag met de lijst.

Raakt de schijf vol (minder dan 5 % of 2 GB vrij), dan zegt Fotusa dat onderin, met Fotusa-prullenbak leegmaken… ernaast. Fotusa gooit nooit vanzelf eerder iets weg. Vóór groot schrijfwerk kijkt Fotusa of het past; past het niet, dan begint het niet, en het blok rechtsonder zegt wacht op ruimte op schijf …. Maak ruimte vrij en Fotusa gaat vanzelf verder. Er wordt nooit iets half weggeschreven.

Nieuwe versies. Is er een nieuwe versie, dan meldt de app dat na de start, met de knop Naar de downloadpagina. Downloaden en installeren doe je zelf; de app haalt niets op.

Geschiedenis en terugzetten

Menu → Geschiedenis en terugzetten toont wat Fotusa met je foto’s deed, nieuwste boven: een ster, tags, een datum, verplaatsen, hernoemen, naar de prullenbak, opslaan na bewerken, ophalen. Klik een regel en je ziet per bestand wat het was en wat het werd.

Vanuit de prullenbak kom je er ook. Na weggooien zegt de regel onderin … naar de prullenbak — terug te zetten via Geschiedenis en terugzetten, met Terugzetten… ernaast. En op de kaart Fotusa-prullenbak (menu → Instellingen en onderhoud… → Onderhoud) staat Terugzetten…. Beide openen dit venster bovenaan: wat je net weggooide staat bovenaan in de lijst. Kies die regel en Terugzetten….

Ook je werk naast de foto’s staat erin: een naam bij een gezicht, een gezicht erbij of weg, foto’s in een album, een groep, een persoon hernoemd, hoofdstukken bij een video, en wat je uit Picasa inlas. Daar zie je per wijziging wat het was en wat het werd (naam: – → Yui). Een naam terugzetten zet hem ook in het fotobestand weer gelijk.

• Terugzetten… laat eerst zien wat er teruggaat en wat blijft staan, met de reden. Er gebeurt pas iets als je op … terugzetten klikt.
• Alleen wat sindsdien niet veranderde gaat terug. Heb je daarna zelf iets aan een bestand gedaan, dan blijft dat staan; de vraag zegt welke latere handeling je eerst kunt terugzetten.
• Na het terugzetten zegt Fotusa wáár, bijvoorbeeld Teruggezet: IMG_1234.jpg in 2019/08 Thailand. De foto staat meteen weer in je collectie; Toon brengt je naar die map.
• Terugzetten komt zelf ook in de geschiedenis, dus je kunt het weer terugzetten. Ook na afloop van je licentie kun je terugzetten: het gaat om je eigen bestanden.
• Een gedraaide of gespiegelde foto gaat terug mét zijn gezichtskaders. Lukte iets niet, dan staat dat in de regel en per bestand met de reden.
• Wat niet terug kan: bestanden die je van een telefoon of kaart verwijderde (die hebben geen prullenbak), en wat uit de prullenbak van Windows of de Fotusa-prullenbak weg is.

De geschiedenis staat naast je foto’s, in .Fotusa - reservekopie van je werk\handelingen, een jaar lang. Elke regel draagt een controlegetal van de vorige: is er later iets in veranderd, dan zegt de geschiedenis dat. Hij blijft in je fotomap en gaat nooit mee in een foutrapport.

Lichte stand

Voor een oudere pc: Fotusa doet dan alleen kijken, ordenen en bewerken. Vier onderdelen rekent Fotusa anders vanzelf op de achtergrond; in de lichte stand staan ze uit:

• Gezichten herkennen — gezichten zoeken en vragen Is dit Yui?. Zelf een kader trekken en een naam typen kan altijd.
• Zoeken op beeld — typen wat er op een foto staat. Zoeken op naam, map, datum en tags blijft.
• Scherpte meten — voor het filter Onscherp. Wat al gemeten is, blijft bruikbaar.
• Beelden van video’s — een beeldje als miniatuur. Een video staat er dan met het filmicoon; afspelen blijft gewoon.

Aanzetten kan op drie plekken: bij de installatie (Licht), bij de vraag na de start op een lichte pc, of via menu → Instellingen en onderhoud… → tab Instellingen → Rekenwerk op deze pc. Daar zet je elk onderdeel apart aan of uit; Lichte stand zet ze alle vier uit, Alles aan weer aan.

Gaat het rekenwerk traag?

Fotusa rekent zoeken op beeld op de videokaart. Heeft je laptop er twee — een zuinige in de processor en een snelle (bijvoorbeeld NVIDIA) — dan kiest Fotusa zelf de snelle. Lukt dat niet, dan zie je boven het blok rechtsonder Fotusa rekent op de zuinige videokaart. Zo zet je Fotusa op de snelle:

• Windows: Instellingen → Systeem → Beeldscherm → Graphics. Voeg Fotusa toe (%LOCALAPPDATA%\Programs\Fotusa\fotusa.exe) en kies Hoge prestaties. In Windows 11 geldt de keuze meteen.
• NVIDIA: NVIDIA-configuratiescherm → 3D-instellingen beheren → Programma-instellingen → kies Fotusa → Krachtige NVIDIA-processor.

Start Fotusa daarna opnieuw.

Een lichtere pc. Fotusa raadt 16 GB geheugen, een losse videokaart en 4 processors of meer aan. Heeft je pc minder, dan vraagt Fotusa bij de start één keer of je de lichte stand wilt. Kies je Nu niet, dan werkt alles, maar het eerste rekenwerk (gezichten vinden, zoeken op beeld) duurt veel langer — soms dagen. Kijken, kaders trekken en namen geven gaat intussen gewoon, en wat jij doet gaat altijd vóór het rekenwerk.

Bewerken

Tab Bewerken in het rechterpaneel. Kies je een of meer miniaturen, dan staan er draaien, Automatisch verbeteren, Opslaan, Opslaan als… en Annuleren; wat je doet zie je eerst op de miniaturen. Bij een geopende foto staat alles hieronder.

• Bijsnijden, Rechtzetten, Blad rechttrekken, draaien (Links, Rechts) en spiegelen (Spiegel opzij, Spiegel omhoog). Draaien en spiegelen kosten geen kwaliteit: heb je verder niets bewerkt, dan wordt alleen de stand in de EXIF aangepast. Een gespiegelde foto die je draait, blijft gespiegeld.
• Aanpassen: schuiven voor Belichting, Contrast, Helderheid en Verscherpen. Automatisch verbeteren doet licht en contrast in één klik.
• Penseel, met een maat en een rand. Wegwerken haalt vlekjes, stof en krasjes weg: ga eroverheen en druk op Toepassen. Herstellen en Stempelen nemen een plek die je met Alt+klik aanwijst; herstellen past het licht en de kleur aan, stempelen zet een precieze kopie neer. Verven geeft een stuk een andere kleur, ook een kleur die je uit de foto pakt.
• Rode ogen: klik op een oog. Werkt ook bij dieren.
• Je ziet elke stap meteen; het bestand verandert pas bij opslaan. Opslaan zet het origineel in de prullenbak, Opslaan als… laat het staan. Annuleren zet alles terug.
• ↶ zet een stap terug, ↷ zet hem weer terug. Ctrl + Z werkt hier niet: die toets zet getypte tekst terug.
• Bewerken werkt niet op RAW-bestanden. De tab zegt dan waarom.

Staat er een plaatje op je klembord, dan maakt menu → Plakken als nieuwe foto… er een bestand van. Met Opslaan als… kies je vorm, maat, kwaliteit en naam. Het komt in de map waar je links staat, en heet image als je niets invult; bestaat die naam al, dan image (1). Er wordt nooit een bestand overschreven.

Bij een video staat op de plek van Bewerken de tab Hoofdstukken: een markering op een moment, met een titel erbij. Klik je erop, dan begint de video daar. Hoofdstukken en namen komen naast de video te staan, niet erin.

Kaart en locatie

Tab Locatie: waar de foto genomen is, als breedte- en lengtegraad. Heeft een foto geen locatie, dan wijs je hem aan op de kaart of zoek je een plaatsnaam op. De plek gaat pas in het bestand met Vastleggen in de foto. Een locatie geven kan ook in één keer voor een selectie.

Met het vinkje Alle foto’s op de kaart zet je je hele collectie erop als dichtheidsvlekken: blauw voor een enkele foto, dan groen, oranje en rood waar het er veel zijn. De vlekken zijn doorschijnend en lopen in elkaar over. In één blik zie je waar je geweest bent.

Klik op een vlek en het raster toont de foto’s van die plek. Ctrl-klik zet er een vlek bij, zodat je meerdere plekken tegelijk bekijkt; nog een keer op dezelfde vlek haalt hem er weer af — zoals Ctrl in het fotoraster ook doet. Ligt er een cirkel, dan stapt die opzij: hij blijft gestippeld liggen en neemt het weer over zodra je je laatste vlek wegzet.

Een gebied leg je neer met rechtsklik op de kaart → Cirkel hier neerzetten, en alles wat erin valt komt in het raster. Hij begint op een kwart van wat je ziet. Ligt er al een cirkel, dan verhuist die naar je klik en houdt hij zijn maat. De vlekken en de cirkel kunnen tegelijk aan.

• Aan de rand slepen verandert de straal, het midden blijft. In het midden pakken verschuift de hele cirkel, de straal blijft.
• Het aantal foto’s loopt mee terwijl je sleept.
• De straal ligt tussen 100 meter en 500 kilometer.
• Cirkel weghalen in hetzelfde menu haalt de cirkel én het filter weg.

Het wiel zoomt, en wat onder je muis ligt blijft daar liggen.

Sneltoetsen

RAW-bestanden

RAW doet volledig mee. Je .nef, .cr2, .arw, .raf, .dng en de andere RAW-soorten staan in het raster met een miniatuur, zijn doorzoekbaar op beeld, tellen mee bij gezichten, en krijgen hun namen, tags en bijschriften net als elke andere foto.

Fotusa heeft geen RAW-ontwikkelaar nodig: elk RAW-bestand draagt een JPEG van de opname in zich, gemaakt voor het schermpje van de camera. Fotusa gebruikt die. Bij de meeste merken is dat de volle opname; bij sommige, zoals Fujifilm, een kleinere.

Schiet je RAW + JPEG tegelijk, dan staan er twee bestanden van dezelfde opname, en standaard zie je ze allebei: Fotusa verbergt uit zichzelf niets. Links onder Filters staan de schakelaars JPEG, RAW en Video. Zet RAW uit en je ziet geen enkel RAW-bestand meer; zet JPEG uit en je ziet alleen de RAW’s. Uit is verborgen, niet weg — er gaat niets van de schijf — en één soort blijft altijd aan.

Als er iets misgaat

Loopt de app ergens op vast, dan komt er een venster: Fotusa liep ergens tegenaan. Je foto’s en je werk zijn niet geraakt — die staan naast de foto’s, niet in de app. Na Sluiten werkt de app gewoon door.

De app heeft opgeschreven wat er gebeurde, en dat rapport staat volledig in het venster, onder Dit is wat er opgestuurd wordt:. Je ziet dus vooraf precies wat erin staat: de versie, je videokaart, hoeveel bestanden en mappen je hebt, de fout zelf en de laatste regels uit het logboek. Map- en bestandsnamen en de namen van personen en albums worden eruit gehaald voordat je het rapport ziet. Stuur je het op, dan gaat het e-mailadres van je licentie mee.

• Stuur het naar Havun stuurt het rapport naar ons.
• Opslaan als bestand zet het op je bureaublad, als Fotusa-foutrapport- met de datum erachter, zodat je het zelf in een mail kunt meesturen.
• Er gaat nooit vanzelf een rapport weg — alleen als jij op de knop drukt.
• Een verstuurd rapport bewaren wij 90 dagen, daarna wordt het gewist. Wij lezen het, ook met hulp van Claude van Anthropic (VS), alleen om de fout te herstellen.
• Je IP-adres bewaren wij niet, en melden kan ook zonder licentie.

Een probleem melden

Loopt iets vast of klopt iets niet? Menu → Probleem melden…. Schrijf er kort bij wat er gebeurt (hoeft niet) en klik op Stuur het naar Havun. Je ziet eerst precies wat er meegaat: wat de app aan het doen was en wat hij opschreef. Je foto’s, bestanden en namen gaan niet mee. Liever zelf mailen? Kies Opslaan als bestand; het rapport komt op je bureaublad.

Grenzen

• Geen cloud: je collectie wordt nergens heen geüpload.
• Geen account om je foto’s te zien — de app kent jou niet, en er is niets om op in te loggen.
• Geen externe AI — alle herkenning draait op deze computer. Alleen het zoekmodel wordt eenmalig opgehaald.
• Geen videobewerking. Zoeken op beeld kijkt alleen naar foto’s — maar hoofdstukken, namen, locatie, tags en bijschrift maken een video net zo vindbaar.
• Geen ongedaan maken van een verplaatsing in de app: daarvoor zijn Verkenner en de prullenbak.

Wat er wél je pc verlaat, en verder niets: de kaarttegels van het gebied dat je bekijkt, een plaatsnaam die je opzoekt, eenmalig het zoekmodel, het licentiecontact met onze server, de vraag of er een nieuwe versie is, en een foutrapport als jij het verstuurt. Geen daarvan bevat je foto’s.

De proef

Zonder licentie leest Fotusa 1.000 bestanden van je collectie, waarvan hooguit tien video’s — uit de mappen die jij aanklikt. Links staan al je mappen met hun aantal; klik er een aan en Fotusa leest hem in, tot er duizend zijn. Die duizend werken volledig: bladeren, zoeken, gezichten benoemen, bewerken en exporteren.

• Je andere foto’s blijven staan waar ze staan. Ze worden alleen niet gelezen.
• De grens geldt voor je hele collectie, niet per fotomap. Is hij vol, dan blijft een map die je daarna opent leeg, met de knop Licentie aanvragen.
• Vanaf 800 zegt de voetregel hoeveel er staan. Bij 1.000 komt er één venster met uitleg; dat blokkeert niets.
• Na het activeren komt de rest er vanzelf bij.
• In de proef werk je in één collectie.

Activeren

Er is geen wachtwoord en geen code om over te typen.

• In Fotusa: menu → Licentie… (of de knop Licentie aanvragen bij 1.000 bestanden; die opent hetzelfde venster).
• Vul je e-mailadres in en klik Licentie aanvragen.
• Je krijgt een mail met een link. Open die link op de computer waar Fotusa staat, niet op je telefoon.
• Laat Fotusa openstaan terwijl je klikt — het licentievenster mag dicht. Fotusa haalt de licentie zelf op, ook na een herstart, zolang de link geldt (15 minuten). De regel onderin zegt het als hij binnen is.
• Daarna leest Fotusa de rest van je collectie in.

Opnieuw aanvragen op dezelfde computer kost geen extra plek: die computer telt maar één keer.

Een jaar licentie, en daarna

Een licentie geldt een jaar, op twee computers tegelijk per e-mailadres. Hij verlengt niet vanzelf en er wordt nooit iets afgeschreven. Vijf weken voor de einddatum krijg je een mail. Wil je door, dan koop je zelf een nieuwe licentie. Koop je vóór de einddatum, dan begint je nieuwe jaar op die einddatum; je verliest dus geen dagen. Tot wanneer hij loopt zie je in de app onder Over Fotusa. Geld terug als je van gedachten verandert is er niet: daarvoor is de proefversie, met duizend bestanden en zonder tijdslimiet. Werkt Fotusa niet zoals beschreven en lukt herstel niet, dan krijg je het ongebruikte deel van het jaar terug (voorwaarden, artikel 7).

De laatste maand staat rechts in de voetregel kort Licentie tot …. De laatste week wordt dat Licentie: nog … dagen en op de laatste dag Licentie: vandaag de laatste dag, met de knop Verlengen erachter. Die knop brengt je naar het klantportaal.

Na de einddatum blijft wat je deed gewoon bruikbaar. Je ziet alles wat er op de einddatum in Fotusa stond, met je namen, albums, tags, bijschriften en plekken. Je bladert, opent en zoekt — met vrije tekst, op beeld en op wat er al is. Exporteren blijft ook: kies foto’s en zet ze met Opslaan als… in een map of op een stick. Je foto’s en wat je zelf invulde blijven altijd van jou.

Wat stopt is alles wat iets nieuws toevoegt of verandert. Nieuwe foto’s worden niet meer ingelezen. Mappen opnieuw inlezen en een fotomap toevoegen kunnen niet meer. Je geeft geen namen meer en zet geen plekken, sterren, tags, bijschriften, albums of hoofdstukken. Bewerken kan niet, ook niet draaien. Collage, gezichtenfilm en foto’s ophalen stoppen ook. In de zoekregel werken alleen nog woorden, namen, albums en tags: geen filters op datum, grootte, camera-instellingen, reeksen, onscherp, 360° of RAW, en een blokje uitzetten of uitsluiten kan niet. Verwijderen, verplaatsen en hernoemen doe je dan in Windows.

Raakt de map .Fotusa - rekenwerk (niet aankomen) na de einddatum weg of kapot, dan maakt Fotusa hem niet opnieuw. Je werkt dan in de proef, tot 1.000 bestanden. Op een andere computer begin je na de einddatum ook met de proef. Koop je opnieuw, dan ga je verder waar je was.

Wat wij van je weten

De app kent jou niet, maar je licentie wel. Voor de licentie staat er één regel op onze server: je e-mailadres, tot wanneer je licentie loopt, en op welke computers hij in gebruik is. Zonder dat kunnen wij niet verlengen, en kun jij geen computer intrekken als je er een wegdoet.

• Een wachtwoord is er niet. Je vult je adres in en krijgt een link in de mail — voor activeren én voor het klantportaal.
• Wat er nooit heen gaat: je foto’s, je namen, je albums, je zoekopdrachten — ook niet in een foutrapport.
• Je ziet en wijzigt het zelf in het klantportaal: verlengen, een computer intrekken, facturen.

In de app zelf staat het onder Over Fotusa: op wiens naam de licentie staat, tot wanneer hij loopt, en op hoeveel computers hij stond toen hij werd afgegeven. Met Mijn licentie beheren ga je naar het klantportaal.

Uit een ander programma

Wat in je foto’s zelf staat — tags, bijschriften, sterren, datum en locatie — wordt bij het inlezen gewoon overgenomen. Daar hoef je niets voor te doen.

Namen die een ander programma als XMP in je foto’s zette, herkent Fotusa en houdt hij uit je taglijst. Als namen bij gezichten neemt hij ze niet over: die geef je in Fotusa zelf.